KEBERE (KAPPARİ) NEDİR?

 Fosfor, potasyum ve kalsiyumca zengin kalkerli ve killi toprakları seven ve güneşten hoşlanan bir bitki olması nedeniyle, güneye bakan yamaçlarda kandiliğinden yetişir ve iyi gelişir. Capparaceae familyasından olan kebere Capparis spinosa ve Capparis. ovata olmak üzere iki türü mevcuttur.

Kasım-nisan arası aylarda fidelikten sökülen fidanlar, sonbaharda derin sürüm yapılan arazilere kasım ayından itibaren dikilebilir. Dikim mesafesi 2X2 m. veya 3X3 m. olmalıdır. Bu mesafelerde ve yaklaşık 20 cm derinlikte açılan çukurların dibine bir miktar yanmış hayvan gübresi konulup toprakla karıştırıldıktan sonra fidanlar dikilir ve sıkıştırılır.(Her çukura 1 ile 4 fide dikilebilir.)

Dikimden sonra fidelerin üzeri toprakla kümbet şeklinde örtülüp etrafı çanak şeklinde açılarak can suyu verilmelidir. Usulüne göre dikilen fidanlar o yaz 1 m’ye yakın sürgün verebilir. Bu sürgünlerde 10-15 kadar çiçek tomurcuğu olabilir. Birinci yıldaki fidanlara yaz aylarının çok kurak geçmesi halinde su verilmelidir. Sulamada, suyun gövdeye temasından kaçınılmalıdır. Ayrıca böceklere karşı ilaçlama yapılmalıdır.

Kebere "kappari" denilen çiçek tomurcukları Mayıs ayı ortalarından itibaren toplanmaya başlanır. Genellikle 10 mm’nin altındaki nohut şeklindeki tomurcuklar, toplama merkezlerinde % 20’ lik tuzlu suda yada bir kat tuz bir kat kappari şeklinde katlanarak muhafaza edilir. 


Çiçek tomurcuklarında bol miktarda mineral madde, vitamin ve protein vardır. Yapılan bir çalışmada 100 g çiçek tomurcuğunda kuru madde olarak; 67 mg fosfor, 9 mg demir, 24 mg protein, 12 mg selüloz ve 2 mg lipid tesbit edilmiştir. Gıda, kozmetik, boya ve ilaç sanayiinde kullanılan keberenin yurt dışına ihracı genellikle salamura şeklinde olmaktadır. Konserve olarak hazırlanan kebere; turşu, salata, pizza üstü, balık ve av etleri yanında garnitür olarak yenilmektedir. Sağlık açısından karaciğer fonksiyonlarını düzenlediği ve cinsel isteksizliği giderici özelliği olduğu bilinmektedir. Doğadan toplanan tomurcuklar bir kavanoz içerisinde % 20’lik tuzlu suda üç ay bekletilip sonra bire bir oranında sirke içine konulup on gün sonra yenildiğinde aroması ve lezzeti çok beğenilmektedir.

Güneş seven, sıcak bölge bitkisi olarak bilinen kebere, yurdumuza önemli miktarda döviz getiren bir bitkidir. Yaz aylarında, atıl işgücünün değerlendirilmesi yönüyle işsizliği azaltması ve toplayıcılarına yeterli gelir sağlaması büyük bir avantajdır. Çok yıllık derin köklü ve yayılıcı özelliği ile iyi bir erozyon kontrol bitkisidir. Bu bitki, yurdumuzun uygun bölgelerinde, erozyona riski olan yerlerde, normal kültür bitkilerinin yetişmediği ya da ekonomik gelir elde edilemeyen güneye meyilli arazilerde yetiştirilerek daha çok döviz geliri sağlanıp işsizlik kısmen önlenebilir. 

Kebere yetiştiriciliği mutlaka tohumla üretilen fidelerle yapılmalıdır. Doğadan sökülerek yapılan yetiştiricilik başarılı olmadığı gibi doğanın dengesi de bozulmaktadır.

Kebere bitkisinin ülkemizde değişik yörelerde  “kedi tırnağı”, “karga kavunu”, “menginik”, “devedikeni”,”keber”, “kebere”, “geber otu’ , ’şifellah’ , ’şebellah’ gibi isimlerle anıldığı bilinmektedir.

Kebere bitkisi ülke insanımızın pek bilmediği bir bitkidir.Ancak ülkemizde doğal olarak yetişen bu bitkiden belki bahçenizde zaman zaman kendini gösterecek olsa hemen budayıp kurtulmaya çalıştığınız bir bitki olabilir.Ancak bu bitki toprağa tutunduktan sonra yaksanızda yok edemezsiniz, traktörle sürsenizde yok edemezsiniz.

Kebere; orman yangılarına karşı önlem alabileceğimiz önemli bir bitkidir. Orman yangınlarında dağların çıplak kalmasını istemiyorsak kebere bitkisine önem vermek mecburiyetindeyiz.

Baraj havzalarımızda baş gösteren erozyonla mücadelede vazgeçilemeyecek kadar önemli bir bitki. Barajların ömrünü uzatmak istiyorsak kebere bitkisine önem vermek mecburiyetindeyiz.

 Okunma Sayısı : 151         10 Mart 2017